Đêm muộn, có người vừa xuống xe khách ở bến Giáp Bát thì phát hiện ví không còn trong túi áo khoác. Trong ví là căn cước công dân, thẻ ngân hàng, vài tờ giấy gấp vội. Cảm giác ấy ai từng trải qua sẽ hiểu: tim đập nhanh, đầu trống rỗng. Mất giấy tờ không chỉ là chuyện phiền toái, nó kéo theo hàng loạt thủ tục phía sau.
Nhưng vài năm gần đây, việc xử lý đã khác. Công dân có thể báo mất căn cước và bắt đầu thủ tục cấp lại thông qua hệ thống định danh điện tử VNeID, thay vì chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào giấy tờ trực tiếp như trước.
Báo mất căn cước không còn là chuyện phải chờ lâu
Trước đây, muốn báo mất căn cước công dân, nhiều người phải đến công an xã hoặc nơi quản lý cư trú, viết tờ khai, chờ xác minh. Có khi mất cả buổi sáng, thậm chí quay lại nhiều lần.
Từ khi hệ thống định danh quốc gia được tích hợp mạnh hơn, người dân có thể thực hiện khai báo ban đầu ngay trên ứng dụng VNeID. Thông tin được đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư, giúp cơ quan chức năng tiếp nhận nhanh hơn và hạn chế sai sót.
Một cán bộ công an khu vực từng chia sẻ trong buổi hướng dẫn dân cư: “Nhiều trường hợp báo mất qua VNeID giúp giảm đáng kể thời gian đối chiếu giấy tờ, đặc biệt với người đi làm xa quê.”
Cách thực hiện báo mất trên VNeID
Không cần thao tác phức tạp, nhưng phải đảm bảo tài khoản VNeID đã xác thực mức độ 2. Đây là điều kiện để thực hiện các thủ tục hành chính quan trọng.
- Đăng nhập ứng dụng VNeID trên điện thoại.
- Chọn mục “Thủ tục hành chính”.
- Tìm dịch vụ liên quan đến căn cước công dân hoặc định danh cá nhân.
- Chọn “Cấp lại do mất” và điền thông tin theo yêu cầu.
- Xác nhận và gửi hồ sơ trực tuyến.
Sau khi gửi, hệ thống sẽ tiếp nhận và hướng dẫn lịch hẹn (nếu cần) để đến cơ quan công an hoàn tất việc cấp lại thẻ.
Những điều dễ bị bỏ quên khi làm lại CCCD
Nhiều người chỉ lo nộp hồ sơ mà quên mất những chi tiết nhỏ khiến thủ tục kéo dài.
- Số điện thoại đăng ký VNeID phải đang hoạt động để nhận thông báo.
- Ảnh chân dung trong dữ liệu dân cư cần rõ ràng, tránh bị yêu cầu chụp lại.
- Thông tin cư trú phải chính xác, nếu thay đổi chỗ ở cần cập nhật trước.
Có trường hợp một bạn sinh viên ở trọ tại Cầu Giấy phải đi lại hai lần chỉ vì chưa cập nhật địa chỉ tạm trú. Một chi tiết nhỏ nhưng đủ làm mất cả tuần.
Thời gian và chi phí cấp lại hiện nay
Thông thường, thời gian cấp lại căn cước dao động khoảng vài ngày đến hơn một tuần tùy địa phương và lượng hồ sơ. Một số nơi làm nhanh hơn nếu dữ liệu đã đầy đủ trên hệ thống.
Về lệ phí, mức thu cấp lại căn cước hiện dao động theo quy định từng thời kỳ, thường không quá cao, nhưng vẫn cần chuẩn bị sẵn để tránh thiếu sót khi đến nhận thẻ.
Mất căn cước: nên làm ngay hay chờ?
Có người nghĩ mất vài hôm tìm lại được nên để đó. Nhưng thực tế, căn cước bị lợi dụng cho vay tín dụng đen hoặc đăng ký dịch vụ online là chuyện không hiếm.
Nếu chắc chắn đã mất, việc đầu tiên nên làm là khóa hoặc khai báo ngay trên hệ thống. Càng để lâu, rủi ro càng lớn.
Một người chạy xe công nghệ ở Hà Nội từng kể: anh mất ví trong lúc giao hàng, ba ngày sau có người dùng thông tin của anh đăng ký sim rác. May mà phát hiện sớm nên xử lý kịp.